Làm sao để đảm bảo đồng thời tính thông minh và bền vững của các đô thị tương lai của châu Á?

Với thực trạng có quá nhiều người đang chuyển đến sống ở các thành phố, cấu trúc của các thành phố sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng tỷ con người. Nhìn từ một số góc độ, việc này nâng tầm các thành phố lên thành những vườn ươm cho sự đổi mới và tiến bộ xã hội. Cùng lúc đó, tốc độ thay đổi cần thiết, đặc biệt là trong thời điểm hiện tại - khi chúng ta phải đối mặt với sự đông đảm bảo về kinh tế, xã hội, môi trường, đã tạo ra nhiều thách thức đối với phát triển bền vững.

Kết nối đô thị

Việc các thành phố triển khai các thực tiễn phát triển thông minh và bền vững là một điều tối cần thiết. Tận dụng tiềm năng ICT và kết nối sẽ giúp các thành phố phát triển mạnh mà không gây áp lực quá lớn lên các nguồn lực vốn đã khan hiếm. ICT cho phép con người, kiến ​​thức và các thiết bị được kết nối theo những cách mới, và các thành phố biết nắm lấy tiềm năng ICT sẽ có thể tạo ra giá trị mới, vận hành một cách hiệu quả và sẽ có thể hưởng lợi đáng kể từ sự đầu tư. Tất cả những điều này đã góp phần làm cho các thành phố trở nên đáng sống hơn, hấp dẫn hơn và rõ ràng là có tính cạnh tranh cao hơn cũng như mang lại tiềm năng về một tương lai bền vững hơn cho những người dân thành thị. Việc này cũng góp phần giải quyết vấn đề về đô thị hóa bền vững.

Tầm quan trọng của các thành phố đã ghi nhận trong Mục tiêu Phát triển Bền vững số 11 của Liên hợp quốc - các thành phố và cộng đồng bền vững. Quay trở lại xem xét các thành phố đông dân nhất ở châu Á, mỗi thành phố phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp đòi hỏi các hành động khác nhau - tuy nhiên có thể thấy tất cả đều cần sử dụng một công cụ đó là Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ICT). Một bài báo do đại học Columbia và Ericsson xuất bản vào năm 2015 đã khẳng định rằng ICT có thể đẩy nhanh việc đạt được các SDGs. Điều này phù hợp với các nghiên cứu của chúng tôi và niềm tin tại Ericsson về ICT và tiềm năng của nó trong việc giúp tạo ra các thành phố tương lai. Độ chín của ICT cho các thành phố càng cao thì cơ hội biến đổi lối sống và kinh tế càng lớn.

Đối với các quốc gia châu Á, băng thông rộng, dựa trên cơ sở kết hợp công nghệ cố định và không dây, có thể giúp thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại các thành phố một cách đáng kể. Do vậy, riêng đối với băng thông rộng, cần thiết phải có một chương trình nghị sự quốc gia và nỗ lực chung để cải thiện môi trường kinh doanh đối với các hoạt động đầu tư thuộc lĩnh vực này. Khuyến khích đầu tư từ khối tư nhân, tăng cường giáo dục các kỹ năng liên quan đến kỹ thuật số và công nghệ mới là những công tác cần thiết tiến hành. Sự kết hợp này giữa hạ tầng và năng lực sẽ giúp tạo ra các đô thị thông minh.

Liệu các đô thị thông minh có thể đảm bảo tính bền vững ko?

Nói về tính bền vững, chỉ riêng bản thân các dự án ICT không đủ để mang lại tính bền vững cho các đô thị.

Kinh nghiệm thực tiễn đã cho thấy, để có thể chuyển đổi một cách thành công sang mô hình đô thị thông minh và bền vững, cần thiết phải cân nhắc đến năm yếu tố sau:

- Xác định và thống nhất được về tầm nhìn, chiến lược và mục tiêu

- Xây dựng cấu trúc quản lý mạng lưới

- Phát triển năng lực tổ chức

- Sát cánh với tất cả các bên liên quan

- Xây dựng và bồi dưỡng quan hệ đối tác dài hạn

Quan hệ đối tác, kế hoạch và sự cam kết là các yếu tố làm nên sự khác biệt giữa một thành phố có khả năng sở hữu và kiểm soát sự biến chuyển của mình và một thành phố là nạn nhân của sự thay đổi không bền vững.

Hình thành mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các công ty ICT và các tổ chức phi chính phủ có uy tín trên toàn cầu và trình độ chuyên môn cao, đặc biệt trong tích hợp hệ thống, có thể cho phép các thành phố đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.

Đầu năm ngoái, chúng tôi đã công bố mối quan hệ hợp tác với Arup, một công ty độc lập gồm có các nhà quy hoạch, nhà thiết kế, kỹ sư, chuyên gia tư vấn và các chuyên gia kỹ thuật làm việc trong môi trường xây dựng, để chuyển đổi một huyện thí điểm ở Hồng Kông thành khu phố thông minh và bền vững đầu tiên. Nghiên cứu tập trung chuyển đổi 488 hecta của Kowloon East thành khu vực trung tâm thương mại bổ sung, để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và tăng tính cạnh tranh trên toàn cầu của của Hồng Kông.

Phạm vi của nghiên cứu bao gồm một loạt các chủ đề như: xây dựng khuôn khổ cho một thành phố thông minh, chiến lược thực hiện và một mô hình kinh doanh mà sau này có thể mở rộng sang các phần còn lại của Hồng Kông. Nghiên cứu cũng đưa ra những tư vấn liên quan đến cơ sở hạ tầng kỹ thuật số tập trung và an ninh mạng hỗ trợ cho mạng lưới vạn vật kết nối (IoT) và các ứng dụng dữ liệu lớn.

Mặc dù sự phát triển ICT ở Hồng Kông tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các biến đổi dựa trên cơ sở ICT với các lợi ích mang lại cho xã hội, kinh tế và môi trường, các giải pháp dựa trên ICT cũng có thể được xây dựng phù hợp với mức độ phát triển của thành phố, miễn là có các quan hệ đối tác phù hợp.

Sử dụng ứng dụng chia sẻ xe đạp để thuê xe đạp tại Thượng Hải

Một ví dụ khác về việc công nghệ giúp biến đổi các thành phố như thế nào chính là việc sử dụng công nghệ IoT để đẩy mạnh việc chia sẻ xe đạp ở Trung Quốc. Quan hệ hợp tác với China Mobile Shanghai and Mobike - dịch vụ chia sẻ xe đạp nổi tiếng ở Thượng Hải - đã cung cấp cơ hội thử nghiệm các công nghệ IoT di động mới nhất trên mạng trực tiếp. Phiên bản thử nghiệm cung cấp một trải nghiệm chia sẻ xe đạp thuận tiện hơn và nâng cao hơn cho người sử dụng Mobike thông qua các công nghệ IoT di động mới, cho phép người dùng định vị xe đạp chính xác hơn và mở rộng dịch vụ tới các khu vực mà vùng phủ sóng truyền thống không thể tiếp cận được, chẳng hạn như khu vực đậu xe tầng hầm. Tại một quốc gia như Trung Quốc, nơi có các thành phố đông dân hơn rất nhiều so với các thành phố khác ở châu Á, sự tiện lợi của việc chia sẻ xe đạp thông qua điện thoại di động và công nghệ IoT sẽ không chỉ giúp giảm đường đi mà còn giúp giải quyết những thách thức từ ô nhiễm mà sự quá tải trong giao thông đường bộ mang lại.

Đây mới chỉ là hai ví dụ về cách mà ICT có thể giúp biến một thành phố trở nên thông minh hơn và bền vững hơn. Với sự hợp tác của khu vực tư nhân và nhà nước, cơ sở hạ tầng băng thông rộng và sự đầu tư đúng đắn vào năng lực, những khả năng được mở ra sẽ là vô tận.

 (Theo: Diễn đàn Kinh tế Thế giới)